Stillonpatrol.eu
  • Home
  • Nieuws
  • Over de O13
  • Scenario’s en zoektochten
    • Onderzoeksvragen (research questions)
  • Activiteiten
    • Registratie nabestaanden
    • Boek Still on Patrol O13
    • Relatie met Poolse onderzeeboot Orzel (Eagle)
  • Sponsors
  • Links
  • Archief
    • Openbaar archief
    • Tijdlijn O13 research
    • Besloten research archief
    • Besloten WGO archief
  • Klik om het zoekinvoerveld te openen Klik om het zoekinvoerveld te openen Zoek
  • Menu Menu

3. Gezonken naar aanleiding van een ram actie van de Poolse onderzeeboot Wilk

Scenario 3

Hoofdlijnen scenario 3

De Poolse onderzeeboot Wilk vertrok op 18 juni 1940 vanuit Dundee met als opdracht te patrouilleren op de noordzee.
Op 20 juni meldde de uitkijk aan stuurboord van de brug een bovenwater varende onderzeeboot welke op zeer kleine afstand voer. waar die trachtte snel weg te duiken.
De officier van de wacht besloot, vanwege de situatie, direct toe te draaien, vaart aan te zetten en de onderwater gaande onderzeeboot in de midscheeps te rammen. De afstand was te klein om een torpedo aanval te doen. Aangenomen werd dat het een Duitse U-boot betrof.

Om enige impressie te krijgen van het gebeuren volgt hieronder een vertaling uit het ooggetuigeverslag van Lt. Boleslaw Romanowski, oudste Officier van de Wilk die ten tijde van het incident de wacht op de brug had. Romanowski schreef een boek en artikelen over zijn memoires tijdens de oorlog.

Romanowski’s versie:
“Ik had de nachtwacht tot 04.00. De nacht was donker en de zee lag er vredig bij. […]
We liepen maar 3 knopen om geen zog-spoor achter te laten. Ik stond zoals gewoonlijk aan de linkerzijde op de brug, met een sterke Barr en Stroud kijker.
Een van de twee uitkijken hield de stuurboords  en de ander sectorde achterlijke sector in de gaten. Het wat erg still […]

Ineens schreeuwde de stuurboords uitkijk: Op 10° een schip!!!

Ik zag onmiddellijk de contouren van een klein schip. De afstand was ongeveer 300 meter en te dichtbij om torpedo’s af te vuren.
“Rammen “, besloot ik onmiddellijk.

Bakboord aan boord! schreeuwde ik.- Volle kracht vooruit! riep ik terwijl ik mijn ogen niet van het te rammen object afhield.
De diesels begonnen plotseling te loeien. De Wilk nam langzaam in vaart toe.
Het is een U-boot!, schreeuwde de uitkijk.
Op hetzelfde moment zag ik het karakteristieke silhouet van een onderzeeboot.
Snel vaart aanzetten! Schreeuwde ik, -hij is aan het duiken!!

De Wilk was vaart aan het aanzetten en we zagen de vijandelijke boot wanhopig zien proberen om te duiken om de dreigende aanvaring te voorkomen.
Toen onze vaart zo’n 9 knopen betrof, vond de aanvaring plaats. Onze boeg raakte de U-boot ter hoogte van haar dek-kanon, juist toen haar dek onderwater verdween en haar commando-toren bijna onder water verdween. De impact was erg sterk. Onder mijn voeten voelde ik het een gewelddadig schudden, hoorde een hard en luid lawaai en ook een ander vreemd lawaai….

Verklaring van de toenmalige commandant van de Wilk op verzoek van onderzoeker H.R. Bachman, (maart 1969):

Op het moment van de explosie bevond ik me in de longroom. Ik beval machines stop en ging naar de brug. Romanwoski vertelde me over de onderzeeboot of iets van een ‘dergelijke vorm’ in de voorlijke sector en waarvoor hij toegedraaid had. Ik beval hem om een goede uitkijk te houden en de boot varend in een cirkel te houden. Toen ben ik naar beneden gegaan om te zien welke schade de boot had opgelopen.
Water stroomde de machinekamer binnen maar kon snel gestopt worden. Tegen die tijd stond er 1 meter water in de machinekamer. Ik zei het water eruit te pompen en ging weer naar de brug.
Romanwoski meldde geen turbulentie of wrakstukken te hebben gezien maar was er zeker van dat het een duikende onderzeeboot is geweest. Toen hij de boot draaide was hij het zicht op het object kwijt.
Na inspectie van de boot besloot ik de patrouille voort te zetten. In het scheepslog stond het gebeuren als ‘uitwendige explosie’ genoteerd. Na enkele dagen patrouilleren meldde ik dat vibraties, lawaai door de schroeven en verminderde snelheid, geboden mij terug te keren.
Mijn girokompas was defect en moest het magnetisch kompas gebruiken om terug te keren….

Onderzoek te Dundee

Aangekomen in het droogdok ontdekte men  dat stuurboords schroef twee van de vier bladen miste en bakboordschroef één van de vier. De kiel van de boot was tevens beschadigd. Dit alles wees op een aanvaring.

Schets van de schade aan de Wilk (Bron: ADM 199/1853)

Bewijs voor deze theorie

Is tot op heden niet gevonden. Het hiernaast beschreven verhaal loopt sindsdien als het z.g. ‘Wilk incident’ te boek.

Er blijven vele vraagtekens t.a.v. dit verhaal. Enkele vragen zijn:

a. Klopte de navigatie van de Wilk wel? Het vermoeden is dat men, indien het inderdaad de O13 betrof, ongeveer 30 á 40 Nm te noordelijk moet hebben gezeten

b. De stelligheid dat men zich ter hoogte van het dekkanon over de onderzeeboot heen voer (Red: O13 bezat geen dekkanon). Het torpedo kraantje op het voordek is
normaal gesproken varend onderdeks opgeborgen. Zou men deze voor een kanon hebben aangezien?

c. Wellicht was men aan Poolse kant toe aan een ‘succesje’. Een dergelijke actie zou het moraal kunnen opkrikken.

d. Een reactie van de ’te rammen’ onderzeeboot om onderwater te gaan, getuigd niet van vakkundigheid indien het snel onderwatergaan als reactie op een eventuele aanvaring zou zijn geweest. Toedraaien zou zeemanschappelijk de minst slechte reactie kunnen te zijn en de grootste kans op minste schade opleveren.

e. Een z.g. ‘blue on blue’ interactie met als gevolg: het verlies van een bondgenootschappelijke onderzeeboot,  zou men in die dagen wellicht onder de pet houden i.v.m. de moraal onder de bemanningen die vanuit Dundee opereerden. Wellicht staat er nog steeds een embargo op dergelijke gebeurtenissen en bevinden bewijzen zich nog steeds in (Engelse) archieven?

© 2026 - Stillonpatrol.eu   |  Privacybeleid  |  Cookieinstellingen  |  Contact
Scroll naar bovenzijde Scroll naar bovenzijde Scroll naar bovenzijde

Deze site maakt gebruik van cookies. Door verder te surfen op de site, gaat u akkoord met ons gebruik van cookies.

OKWijzig cookie-instellingenPrivacybeleid

Cookie en privacy instellingen



Hoe wij cookies gebruiken

We kunnen vragen om cookies op uw apparaat te plaatsen. We gebruiken cookies om ons te laten weten wanneer u onze websites bezoekt, hoe u met ons omgaat, om uw gebruikerservaring te verrijken en om uw relatie met onze website aan te passen.

Klik op de verschillende rubrieken voor meer informatie. U kunt ook enkele van uw voorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van sommige soorten cookies van invloed kan zijn op uw ervaring op onze websites en de services die we kunnen bieden.

Essentiële Website Cookies

Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om u diensten aan te bieden die beschikbaar zijn via onze website en om sommige functies ervan te gebruiken.

Omdat deze cookies strikt noodzakelijk zijn om de website te leveren, heeft het weigeren ervan invloed op het functioneren van onze site. U kunt cookies altijd blokkeren of verwijderen door uw browserinstellingen te wijzigen en alle cookies op deze website geforceerd te blokkeren. Maar dit zal u altijd vragen om cookies te accepteren/weigeren wanneer u onze site opnieuw bezoekt.

We respecteren volledig als u cookies wilt weigeren, maar om te voorkomen dat we u telkens opnieuw vragen vriendelijk toe te staan om een cookie daarvoor op te slaan. U bent altijd vrij om u af te melden of voor andere cookies om een betere ervaring te krijgen. Als u cookies weigert, zullen we alle ingestelde cookies in ons domein verwijderen.

We bieden u een lijst met opgeslagen cookies op uw computer in ons domein, zodat u kunt controleren wat we hebben opgeslagen. Om veiligheidsredenen kunnen we geen cookies van andere domeinen tonen of wijzigen. U kunt deze controleren in de beveiligingsinstellingen van uw browser.

Google Analytics Cookies

Deze cookies verzamelen informatie die in geaggregeerde vorm wordt gebruikt om ons te helpen begrijpen hoe onze website wordt gebruikt of hoe effectief onze marketingcampagnes zijn, of om ons te helpen onze website en applicatie voor u aan te passen om uw ervaring te verbeteren.

Als u niet wilt dat wij uw bezoek aan onze site volgen, kunt u dit in uw browser hier uitschakelen:

Overige externe diensten

We gebruiken ook verschillende externe services zoals Google Webfonts, Google Maps en externe videoproviders. Aangezien deze providers persoonlijke gegevens zoals uw IP-adres kunnen verzamelen, kunt u ze hier blokkeren. Houd er rekening mee dat dit de functionaliteit en het uiterlijk van onze site aanzienlijk kan verminderen. Wijzigingen zijn pas effectief zodra u de pagina herlaadt

Google Webfont Instellingen:

Google Maps Instellingen:

Google reCaptcha instellingen:

Vimeo en Youtube video's insluiten:

Andere cookies

De volgende cookies zijn ook nodig - U kunt kiezen of u ze wilt toestaan:

Privacybeleid

U kunt meer lezen over onze cookies en privacy-instellingen op onze Privacybeleid-pagina.

Privacy